Darts regels

Darts regels: de complete gids voor elk spel uitgelegd

Darts is een van de populairste sporten ter wereld - en dat is niet zonder reden. Het is makkelijk om te beginnen, maar moeilijk om te perfectioneren. Of je nu voor het eerst een pijl vasthoudt of al jaren speelt en eindelijk de regels goed wilt begrijpen: in dit artikel leggen we alle darts regels helder en compleet uit. Van de basisregels en de indeling van het dartbord tot de volledige spelregels van 501, Cricket en andere populaire spelvormen.

Na het lezen van dit artikel weet je precies hoe elk spel werkt, hoe je correct scoort en welke strategieën je kunt toepassen om je spel te verbeteren.

Het dartbord: indeling en puntentelling

Voordat we de darts spelregels van specifieke spellen bespreken, is het belangrijk om het dartbord goed te begrijpen. De indeling kan er op het eerste gezicht verwarrend uitzien, maar het is eigenlijk heel logisch opgebouwd.

De segmenten van het dartbord

Een standaard dartbord is verdeeld in 20 genummerde segmenten, gerangschikt in een specifieke volgorde rondom het bord. De nummering loopt niet oplopend van 1 tot 20, maar is strategisch geplaatst zodat hoge en lage nummers naast elkaar liggen. Als je net naast de 20 gooit, land je in de 1 of de 5 - niet in de 19. Dit beloont precisie en bestraft slordigheid.

De volgorde van de nummers op het dartbord (met de klok mee, startend bovenaan) is:

20 – 1 – 18 – 4 – 13 – 6 – 10 – 15 – 2 – 17 – 3 – 19 – 7 – 16 – 8 – 11 – 14 – 9 – 12 – 5

De ringen en hun waarde

Elk genummerd segment heeft meerdere zones met verschillende puntenwaarden:

• Enkele ring (groot vak): De twee grote vlakken per nummer. Je scoort het getal dat bij het segment hoort. Een pijl in het grote vak van 20 levert dus 20 punten op.
• Dubbel ring (buitenste smalle ring): De smalle ring aan de buitenkant van het bord. Je scoort het dubbele van het segmentnummer. Dubbel 20 = 40 punten.
• Triple ring (binnenste smalle ring): De smalle ring halverwege het bord. Je scoort het drievoudige van het segmentnummer. Triple 20 = 60 punten - de hoogst mogelijke score met één pijl (op de bull na, maar triple 20 is meer waard).
• Bull's eye (buitenbull): De buitenste ring in het midden van het bord. Levert 25 punten op. Telt bij de meeste spelvormen als een enkele bull.
• Bullseye (binnenbull / dubbel bull): Het kleine cirkeltje precies in het midden. Levert 50 punten op en telt als een dubbel. Dit is belangrijk bij het uitgooien.

De hoogst mogelijke score per beurt

Met drie pijlen per beurt is de maximale score 180 punten: drie keer triple 20 (3 × 60). Dit wordt in het darts een "maximaal" of simpelweg een "180" genoemd. Bij professionele wedstrijden wordt een 180 altijd uitbundig gevierd - het is het ultieme teken van precisie.

Welke basisregels gelden voor elk dartspel?

Ongeacht welk spel je speelt, er zijn een aantal darts regels die altijd van toepassing zijn.

De werp-afstand en boardhoogte

Volgens de officiële regels van de World Darts Federation (WDF) en de Professional Darts Corporation (PDC):

• Boardhoogte: Het midden van de bullseye zit op 1,73 meter hoogte (gemeten vanaf de vloer).
• Werp-afstand: De oche (de werplijn) ligt op 2,37 meter afstand van het bord (gemeten vanaf de voorkant van het bord).
• Diagonale afstand: Van de bullseye tot de oche is de diagonale afstand 2,93 meter.

Praktische tips voor het ophangen van je dartbord op de juiste afmetingen vind je in onze dartbord ophangen handleiding.

Deze afstanden gelden voor zowel steel-tip (stalen punten) als soft-tip darts. Voor thuisgebruik is het belangrijk om deze maten aan te houden als je je wilt voorbereiden op competitie of je scores wilt vergelijken met anderen.

Hoeveel pijlen per beurt?

Elke speler gooit 3 pijlen per beurt (een "throw" of "visit"). Na drie worpen is de volgende speler aan de beurt. Bij sommige uitgooien in 501 of 301 kan het zijn dat je met minder dan drie pijlen uitgooit - de resterende pijlen gooi je dan niet meer.

Wanneer telt een pijl?

Een pijl telt alleen als deze in het bord zit op het moment dat je de pijlen gaat verwijderen. Als een pijl uit het bord valt (een "bounceout"), telt deze niet en mag je hem niet opnieuw gooien. Dit is een van de darts spelregels die vaak voor verwarring zorgt bij beginners.

Over de oche stappen

Je mag tijdens het gooien niet over de oche (werplijn) stappen. Je voeten mogen de lijn raken, maar niet eroverheen. In officiële wedstrijden wordt dit streng gecontroleerd. Thuis is het een kwestie van eerlijk spel.

Hoe werkt 501 darts? - De populairste spelvorm

501 is veruit het meest gespeelde dartspel ter wereld. Het is de standaard bij alle professionele toernooien, van de Premier League Darts tot het WK. Als je de 501 regels kent, ken je de basis van competitiedarts.

Het doel van 501

Beide spelers (of teams) beginnen met een score van 501 punten. Het doel is om als eerste exact op 0 te komen. Elke beurt gooi je drie pijlen en de gescoorde punten worden afgetrokken van je resterende score. Klinkt simpel, maar er zit een cruciale twist aan het einde.

Stap-voor-stap: zo speelt een potje 501

1. Wie begint?

Traditioneel wordt bepaald wie mag beginnen door elk een pijl te gooien naar de bullseye. Wie het dichtst bij het midden gooit, mag als eerste gooien. Bij toernooien wordt dit soms via loting bepaald.

2. Het spel begint op 501

Beide spelers starten met 501 punten. De eerste speler gooit drie pijlen. Stel, je gooit triple 20 (60), single 20 (20) en single 1 (1) - dat is een score van 81. Je reststand wordt nu 501 − 81 = 420.

3. Om de beurt gooien

Spelers wisselen om de beurt af. Elke beurt gooi je drie pijlen en de score wordt van je reststand afgetrokken. Het rekenwerk gaat zo door totdat je dicht bij 0 komt.

4. Het uitgooien (de finish)

Hier komt de belangrijkste 501 regel: je moet eindigen op een dubbel. Dit heet "double out" en is de standaard bij vrijwel alle competities. Dat betekent dat je laatste pijl in de dubbel-ring moet landen om het spel te winnen.

Voorbeeld: je staat op 32 punten. Je moet dan dubbel 16 gooien (2 × 16 = 32) om het spel te beëindigen. Sta je op 40? Dan heb je dubbel 20 nodig. Sta je op 50? Dan kun je de bullseye (dubbel bull, 50 punten) gooien.

Wat is "bust" bij 501?

Als je meer scoort dan je reststand, of als je precies op 1 komt (want er is geen dubbel die 0,5 is), dan is je beurt "bust". Je score van die beurt vervalt en je gaat terug naar de stand waarmee je de beurt begon.

Voorbeeld: je staat op 32 en gooit single 20 (20 punten). Je staat nu op 12 en hebt nog twee pijlen. Je gooit single 14 - dat is meer dan je reststand van 12, dus je gaat "bust". Je beurt telt niet en je begint de volgende beurt opnieuw op 32.

Ook als je precies op 0 komt maar niet via een dubbel, is het bust. Sta je op 16 en gooi je single 16? Bust - je had dubbel 8 moeten gooien.

Veelvoorkomende checkouts bij 501

Het kennen van checkout-routes is een essentieel onderdeel van de darts regels bij 501. Wil je je 501-strategie naar een hoger niveau tillen? Bekijk dan onze gids over 501 strategie. Hier zijn de meest voorkomende finishes:

• 170: T20 – T20 – Bull (de hoogst mogelijke checkout)
• 160: T20 – T20 – D20
• 141: T20 – T19 – D12
• 100: T20 – D20
• 80: T20 – D10
• 60: S20 – D20
• 40: D20
• 32: D16
• 16: D8
• 8: D4
• 4: D2
• 2: D1

Bij professionele darters zie je dat ze checkouts uit hun hoofd kennen. Voor beginners is het handig om een checkout-tabel bij het dartbord te hangen - of gebruik een systeem dat automatisch de beste checkout-route toont.

Wat is een 9-darter?

De heilige graal van darts: een leg van 501 afsluiten in slechts 9 pijlen (drie beurten). Dit vereist een gemiddelde van exact 167 per drie pijlen. De meest klassieke 9-darter route is: 180 – 180 – 141 (T20, T19, D12). Een 9-darter is vergelijkbaar met een 147-break in snooker of een hole-in-one in golf - het is het absolute perfecte spel.

301 darts: de snellere variant

301 is in essentie hetzelfde spel als 501, maar je begint met 301 punten in plaats van 501. Het spel is korter en sneller, wat het populair maakt voor recreatief gebruik en voor oefensessies.

Verschil met 501

• Startscore: 301 in plaats van 501.
• Double in (optioneel): Bij sommige varianten moet je ook beginnen met een dubbel. Dit heet "double in, double out" en maakt het spel uitdagender. In veel recreatieve settings wordt dit niet gespeeld.
• Korter spel: Omdat je met minder punten begint, is een leg sneller gespeeld. Perfect voor een snelle sessie of als opwarmer.

De bust-regel en de double-out regel werken precies hetzelfde als bij 501. Je moet ook hier eindigen op een dubbel.

Cricket: het strategische dartspel

Naast 501 en 301 is Cricket een van de populairste dartspellen, vooral in Noord-Amerika en bij recreatieve spelers. Het is een heel ander type spel dan 501: waar 501 draait om snelheid en rekenen, gaat Cricket over strategie en controle.

Hoe werkt Cricket?

Bij Cricket speel je alleen met de nummers 15, 16, 17, 18, 19, 20 en de Bull. Het doel is om deze nummers te "sluiten" door ze drie keer te raken, terwijl je ook punten scoort.

De regels van Cricket stap voor stap

1. Nummers openen en sluiten

Om een nummer te "sluiten" moet je het drie keer raken. Eén enkele hit levert één markering op, een dubbel levert twee markeringen op en een triple sluit het nummer meteen (drie markeringen). Op een scorebord worden markeringen genoteerd als: / (één), X (twee), ⊗ (drie, gesloten).

2. Punten scoren

Als jij een nummer hebt gesloten maar je tegenstander nog niet, dan kun je op dat nummer punten scoren door het opnieuw te raken. Gooi je triple 20 nadat je 20 al hebt gesloten en je tegenstander niet? Dan scoor je 60 punten.

3. Winnen

Je wint als je alle zeven nummers (15-20 plus de Bull) hebt gesloten én je evenveel of meer punten hebt dan je tegenstander. Als je alle nummers hebt gesloten maar minder punten hebt, moet je eerst meer punten scoren via nog open nummers van je tegenstander.

Strategie bij Cricket

Bij Cricket draait het om keuzes maken. Begin je bij 20 om snel punten te scoren? Of sluit je eerst de bull om je tegenstander onder druk te zetten? De strategische diepte maakt Cricket een fascinerend spel dat heel anders aanvoelt dan 501. Wil je dieper ingaan op de spelregels en strategieen van Cricket? Lees dan onze complete gids over darts Cricket regels.

Het bijhouden van de score bij Cricket is handmatig best ingewikkeld - je moet per speler per nummer de markeringen en eventuele punten bijhouden. Dit is een van de spellen waarbij automatisch scoren een enorm verschil maakt. Een systeem als de TrueDarts Vox houdt dit allemaal automatisch bij, zodat je je kunt focussen op het spel in plaats van op de administratie.

Around the Clock: perfect voor beginners

Around the Clock (ook wel "Round the Board" of "Around the World" genoemd) is een uitstekend spel voor beginners en als opwarmer voor ervaren spelers.

Spelregels

Het doel is simpel: raak alle nummers van 1 tot en met 20 op volgorde, gevolgd door de bull. Je begint bij 1 en werkt je een voor een door alle nummers heen. Per beurt gooi je drie pijlen en elk raak nummer telt. Je hoeft alleen de enkele, dubbele of triple van het betreffende nummer te raken - alles telt.

Voorbeeld: je bent bij nummer 7. Als je met je eerste pijl single 7 raakt, ga je door naar 8. Raak je met je tweede pijl triple 8, dan ga je door naar 9. Mis je 9 met je derde pijl, dan begin je je volgende beurt opnieuw bij 9.

Waarom Around the Clock een goed oefenspel is

Dit spel dwingt je om op elk deel van het bord te gooien, niet alleen op de 20 en de triple-ring. Het verbetert je algehele nauwkeurigheid en leert je het hele dartbord kennen. Veel coaches adviseren om elke trainingssessie met een rondje Around the Clock te beginnen.

Shanghai: het gok-element

Shanghai is een spannend spel voor groepen dat elementen van geluk en vaardigheid combineert.

Hoe werkt Shanghai?

Het spel gaat over 7 rondes (of 20, afhankelijk van de variant). In elke ronde heeft elk nummer een beurt: ronde 1 gaat over nummer 1, ronde 2 over nummer 2, enzovoort. Alle spelers gooien per ronde drie pijlen op het betreffende nummer. Je scoort punten voor elke pijl die het juiste nummer raakt.

De Shanghai-regel

Hier wordt het spannend: als een speler in een ronde een single, dubbel én triple van het betreffende nummer raakt met zijn drie pijlen, heet dat "Shanghai" en wint die speler onmiddellijk, ongeacht de puntenstand. Dit voegt een enorme spanning toe, vooral in de latere rondes met hogere nummers.

Killer: het dartspel voor groepen

Killer is een fantastisch groepsspel dat werkt met 3 of meer spelers. Het is competitief, sociaal en leuk voor gemengde niveaus.

Spelverloop

1. Nummer toekennen: Elke speler gooit met de niet-dominante hand een pijl naar het bord. Het nummer dat je raakt, wordt "jouw" nummer voor het spel.

2. Killer worden: Je moet de dubbel van je eigen nummer raken om een "killer" te worden. Tot die tijd kun je niemand aanvallen.

3. Levens afpakken: Zodra je killer bent, probeer je de dubbels van andere spelers te raken. Elke keer dat je de dubbel van een tegenstander raakt, verliest die speler een leven. Elke speler begint met drie (of vijf) levens.

4. Afvallen: Als je al je levens kwijt bent, ben je uit het spel. De laatste speler die overblijft, wint.

Killer is geweldig voor feestjes en dartavonden met vrienden. Het is makkelijk te begrijpen en zorgt voor veel interactie en spanning.

Tactics: de Europese variant van Cricket

Tactics lijkt op Cricket maar kent een aantal Europese variaties. In sommige versies moet je de nummers in volgorde sluiten (van boven naar beneden of juist omgekeerd), wat een extra laag van strategie toevoegt. De basisregels - drie keer raken om te sluiten, punten scoren op open nummers - blijven hetzelfde.

Welke rol speelt scoren bij dartspellen?

Als je de bovenstaande darts regels leest, valt iets op: scoren is bij elk spel een essentieel maar ook lastig onderdeel. Bij 501 moet je constant aftrekken, checkouts berekenen en opletten of je niet bust gaat. Bij Cricket moet je per speler per nummer markeringen en punten bijhouden. Bij Shanghai moet je per ronde per speler de score van het juiste nummer registreren.

Handmatig scoren werkt prima als je de darts spelregels goed kent en een geduldig iemand hebt die de score bijhoudt. Maar het kan ook de flow van het spel flink verstoren. Hoeveel keer heb je niet meegemaakt dat iemand roept: "Wacht even, wat stond ik ook alweer?"

De oplossing: automatisch scoren

Met een automatisch scoresysteem hoef je niet meer na te denken over het bijhouden van de score. Camera's detecteren waar je pijlen landen en de software berekent alles automatisch - of je nu 501, Cricket, Around the Clock of een ander spel speelt. Je kiest je spel, gooit je pijlen en het systeem doet de rest.

De TrueDarts Vox werkt samen met de Autodarts-software (gratis te gebruiken op je laptop of PC), die tientallen spelvormen ondersteunt inclusief alle spellen die we in dit artikel bespreken. Je hoeft geen darts regels uit je hoofd te kennen om correct te scoren - het systeem past automatisch de regels van het gekozen spel toe.

Darts regels voor beginners: 5 tips om snel op gang te komen

Ben je net begonnen met darts? Hier zijn vijf praktische tips om de darts spelregels snel onder de knie te krijgen.

1. Begin met Around the Clock

Start niet meteen met 501. Begin met Around the Clock om het hele bord te leren kennen en je basisnauwkeurigheid te ontwikkelen. Zodra je comfortabel alle nummers kunt raken, stap je over naar 501.

2. Leer de basis-checkouts

Je hoeft niet meteen alle 170 checkouts te kennen. Begin met de meest voorkomende: D20 (40), D16 (32), D10 (20), D8 (16) en de bull (50). Bouw van daaruit langzaam je checkout-kennis op.

3. Oefen op de triple 20 - maar niet alleen

De triple 20 is het meest waardevolle vak, maar besteed ook tijd aan de 19 (het alternatief als je triple 20 net mist naar links) en aan de dubbels (die heb je nodig om uit te gooien).

4. Gebruik een checkout-kaart of automatisch scoresysteem

Zeker in het begin hoef je niet alle checkouts uit je hoofd te weten. Hang een checkout-tabel bij je dartbord of - beter nog - gebruik een automatisch scoresysteem dat je de beste checkout-route toont. Systemen die werken met de Autodarts-software laten realtime zien welke route je moet gooien om uit te komen.

5. Focus op consistentie, niet op hoge scores

Beginners maken de fout om altijd op triple 20 te mikken. Maar als je 8 van de 10 keer mist, is het effectiever om op een groter doelgebied te mikken (zoals single 20 of het bovenste deel van het bord). Consistentie wint op lange termijn van af en toe een lucky treffer.

Officiële darts regels: competitie en toernooien

Als je overweegt om aan competities deel te nemen, zijn er aanvullende darts regels die je moet kennen.

Sets en legs

Bij professionele darts wordt gespeeld in legs en sets. Wil je precies weten hoe dit werkt en wat het verschil is? Lees dan ons artikel over legs en sets bij darts.

De structuur:

• Een leg: Eén potje 501 van start tot finish. De speler die als eerste op 0 eindigt via een dubbel, wint de leg.
• Een set: Bestaat uit een aantal legs (meestal best of 5). De speler die als eerste 3 legs wint, wint de set.
• Een wedstrijd: Bestaat uit een aantal sets (bijvoorbeeld best of 7 of best of 13 bij het WK).

Bij kleinere toernooien wordt vaak alleen in legs gespeeld (bijvoorbeeld best of 5 legs of best of 7 legs) zonder de set-structuur.

Goede worp en fair play

Bij competitiedarts gelden aanvullende regels rondom sportief gedrag:

• Je mag je tegenstander niet afleiden tijdens het gooien.
• Je verwijdert je pijlen pas nadat de scorer je score heeft bevestigd.
• Bij een bust haalt de scheidsrechter de pijlen uit het bord, niet de speler (bij officiële wedstrijden).
• Kleding moet voldoen aan de dresscode van de organisatie.

Gemiddelde (Average) berekenen

In competitiedarts is je gemiddelde (ook wel "average" of "three-dart average") de belangrijkste maatstaf voor je niveau. Het wordt als volgt berekend:

Gemiddelde = (totaal gescoorde punten / totaal aantal pijlen) × 3

Een recreatieve speler haalt doorgaans een gemiddelde tussen de 30 en 50. Een goede amateur zit rond de 60-80. Professionele darters halen gemiddelden van 95-105, met uitschieters boven de 110.

Veelgemaakte fouten bij darts regels

Zelfs ervaren spelers maken soms fouten bij de darts regels. Hier zijn de meest voorkomende:

1. Vergeten dat je op een dubbel moet eindigen

De klassieke fout. Je staat op 36 en gooit single 18 en single 18. Je staat nu op 0 - maar het telt niet, want je hebt niet op een dubbel geëindigd. Je had dubbel 18 moeten gooien met je eerste pijl, of single 4 gevolgd door dubbel 16.

2. De bullseye verkeerd tellen

De buitenbull is 25 punten (single), de binnenbull is 50 punten (dubbel). Veel beginners denken dat de hele bull 50 waard is. Alleen de kleine binnencirkel is 50 punten en telt als dubbel voor het uitgooien.

3. Doorgooien na een bust

Als je bust gaat (meer scoort dan je reststand of op 1 komt), stoppen sommige spelers niet en gooien ze hun resterende pijlen nog. Dit is niet volgens de regels - zodra je bust gaat, is je beurt voorbij en tellen alle drie de pijlen van die beurt niet.

4. Score berekenen voor je pijlen vallen

Een pijl telt pas als deze in het bord zit wanneer je ze verwijdert. Gooi je triple 20 maar valt de pijl eruit voordat je ze pakt? Dan telt hij niet. Dit overkomt vooral spelers die lichte of slecht bevestigde flights gebruiken.

Wat zijn de belangrijkste darts termen?

Om de darts spelregels volledig te begrijpen, helpt het om de vaktaal te kennen:

• Oche: De werplijn op 2,37 meter van het bord.
• Leg: Eén potje 501 (of 301).
• Set: Een serie legs (bijvoorbeeld best of 5).
• Checkout: De eindscore waarmee je een leg afsluit.
• Double out: De regel dat je op een dubbel moet eindigen.
• Bust: Als je meer scoort dan je reststand of op 1 komt.
• 180: De maximale score per beurt (3 × triple 20).
• Ton / Ton-plus: Een score van 100 of meer per beurt.
• Ton-80: Een score van 180 (drie triple 20's).
• Bogey number: Een reststand waarmee je niet kunt uitchecken (159, 162, 163, 165, 166, 168, 169).
• Madhouse: Dubbel 1 - de kleinste en moeilijkste dubbel om te raken.
• Shanghai: Single, dubbel en triple van hetzelfde nummer raken in één beurt.
• Three in a bed: Drie pijlen in hetzelfde (triple- of dubbel-)segment.
• Robin Hood: Een pijl die in de shaft of flight van een reeds in het bord zittende pijl landt.

Automatisch scoren maakt alle spellen toegankelijker

Nu je alle darts regels kent, is het goed om te beseffen dat het onthouden en toepassen van al deze regels een extra uitdaging is bovenop het al moeilijke gooien zelf. Vooral bij spellen als Cricket, Shanghai en Killer is het handmatig bijhouden van de score een klus op zich.

Met een camerasysteem als de TrueDarts Vox verdwijnt die uitdaging volledig. Het systeem detecteert automatisch waar je pijlen landen met een nauwkeurigheid van meer dan 99%, en de Autodarts-software op je laptop of PC past automatisch de spelregels toe. Of je nu 501 speelt met double-out, Cricket met markeringen of Around the Clock - het systeem houdt alles foutloos bij.

Belangrijk: de TrueDarts Vox is de hardware (een lichtring met drie camera's), en werkt samen met de gratis Autodarts-software die je op je laptop of PC installeert. Je hebt geen apart abonnement nodig en de software ondersteunt tientallen spelvormen. Bovendien is het systeem professioneel en industrieel geproduceerd met duurzame materialen die jarenlang meegaan.

Conclusie: leer de regels, geniet van het spel

Darts is een sport die je in vijf minuten kunt leren maar een leven lang kunt perfectioneren. De darts regels zijn uiteindelijk niet ingewikkeld - het draait om gooien, scoren en als eerste uitchecken. Of je nu 501 speelt met vrienden, een rondje Cricket gooit op een zondagmiddag of serieus traint voor competities: kennis van de spelregels maakt het spel leuker, eerlijker en spannender.

Het lastigste deel van darts is vaak niet het gooien zelf, maar het correct bijhouden van de score. Wil je dat probleem definitief oplossen? Bekijk de TrueDarts Vox - een betaalbaar camerasysteem dat automatisch scoort op elk dartbord. Installatie duurt 5 minuten, de nauwkeurigheid ligt boven de 99% en je speelt via de gratis Autodarts-software op je laptop of PC. Zo kun jij je focussen op wat echt belangrijk is: gooien en genieten.